Mae Sefydliad Ymchwil Ystadau Cymru’n falch iawn o fod yn cydweithio â chydweithwyr o Ysgol Gwyddorau Eigion Prifysgol Bangor ar broject ymchwil newydd sy'n canolbwyntio ar hanes a dyfodol penwaig yn y moroedd o amgylch Cymru.
Hyd at ddechrau'r 20fed ganrif, roedd penwaig yn elfen sylfaenol bwysig o ecosystem forol Môr Iwerddon, ac yn nodwedd amlwg ym mywydau cymunedau arfordirol Cymru.
Wedi’i ariannu gan grant ymchwil rhyngddisgyblaethol traws-gyngor UKRI, mae’r project ecoleg forol hanesyddol yn uno haneswyr a gwyddonwyr morol i nodi archifau hanesyddol a gwybodaeth yn ymwneud â phenwaig, ac i archwilio ffyrdd o wneud defnydd o’r wybodaeth hanesyddol hon i lywio rheolaeth gynaliadwy o’r cefnfor yn y dyfodol.
Bydd y project yn canolbwyntio ar leoli silfeydd hanesyddol penwaig oddi ar arfordir Cymru, dadansoddi amrywiadau hanesyddol ym mhoblogaethau ac ymddygiad penwaig, a datblygu dealltwriaeth o arwyddocâd penwaig o ran hanes cymdeithasol, economaidd a diwylliannol cymunedau arfordirol a mewndirol sy’n gysylltiedig â Môr Iwerddon.
Arweinir y project gan Dr Alec Moore (prif ymchwilydd), gyda'r Athro Jan Hiddink, Dr Shaun Evans, Dr Lee Raye, Dr Georgina Hunt ac Emily Phillips.
